6 หนังสงคราม ตีแผ่ด้านชั่วร้ายและดีงามของความเป็นมนุษย์


เสียงปืนดังสนั่นราวฟ้าถล่ม ฝูงชนหนีตายโกลาหล ทั้งเลือดและน้ำตารินไหลเปรอะเปื้อนใบหน้า เนื้อตัว ภาพอันสะเทือนใจเหล่านี้คือผลพวงมาจากการทำสงคราม ผู้ครองอำนาจต่างสู้รบกันอย่างเอาเป็นเอาตาย เห็นชีวิตเป็นผักปลา ‘ความตาย’ จึงคือจุดจบของชีวิตที่มิอาจเลือก ความเสียหายและความสูญเสียจากสงครามได้สร้างบาดแผลให้กับทุกๆ คนไม่เว้นฝ่าย กาลเวลาไม่อาจเยียวยาจิตใจอันบอบช้ำเหล่านี้ได้ mars ชวนไปรู้จักหนัง 6 เรื่องที่เต็มไปด้วยความหดหู่ สะเทือนใจ เปลือยให้เห็นทั้งด้านชั่วร้ายและดีงามของความเป็น ‘มนุษย์’

The boy in the Striped pajamas เด็กชายในชุดนอนลายทาง

เป็นภาพยนตร์ที่เล่นกับความรู้สึกคนดูได้อย่างสะเทือนใจและหดหู่ที่สุด เด็กชายในชุดนอนลายทาง The boy in the Striped pajamas เป็นเรื่องราวของมิตรภาพอันใสซื่อบริสุทธิ์ระหว่างเด็กชายวัย 9 ขวบ นามบรูโน ลูกชายนายทหารนาซียศใหญ่ กับเด็กชายชมูเอล นักโทษชาวยิว รั้วที่กั้นระหว่างอิสระกับเขตกักกันไม่อาจทำลายมิตรภาพของทั้งสองลงได้ ความรักสนุกตามประสาเด็กจึงเกิดขึ้น บรูโนหนีออกจากบ้านมาที่ค่ายนี้เพื่อพูดคุยกับชมูเอลทุกวัน โดยมีรั้วหนามเป็นตัวกั้นไว้เสมือนดอกไม้สีขาวบริสุทธิ์กำลังเบ่งบานท่ามกลางสงครามพายุอันโหมกระหน่ำ

จุดพีคของเรื่องที่ทำเอาคนดูเศร้าและจิตตกไปทั้งวันคือเมื่อบรูโนอาสาช่วยตามหาพ่อของชมูเอล โดยมุดลอดรั้วเข้าไปที่ค่าย และได้สวมใส่ชุดลายทางที่ชมูเอลเตรียมไว้ให้ แล้วเหตุการณ์ก็เริ่มดำเนินเรื่องอย่างบีบหัวใจ เมื่อทหารได้กวาดต้อนนักโทษในค่ายพร้อมบรูโนและชมูเอลไปรมแก๊สเพื่อฆ่า ความไร้เดียงของทั้งสองคือจับมือกันท่ามกลางพิษแก๊สที่กำลังคร่าชีวิตแล้วฉากจบก็ค่อยๆ มืดลงคล้ายดอกไม้กำลังเหี่ยวเฉาตายลงอย่างช้าๆ โดยไม่มีวันได้กลับไปรับแสงอาทิตย์ได้อีก

‘สงคราม’ ไม่เคยสร้างความสุขหรือชัยนะให้กับฝ่ายใด มีแต่จะทำลายล้างทุกสิ่งที่อยู่ฝ่ายตรงข้ามกับตน นำมาซึ่งชัยชนะเพียงหนึ่งเดียวโดยไม่สนเพศ ศาสนา หรือแม้กระทั่งอายุ…

Schindler’s list ชะตากรรมที่โลกไม่ลืม


ท่ามกลางความโหดร้ายของนาซีที่เข่นฆ่าชาวยิวราวผักปลา ยังมีวีรบุรุษหนึ่งเดียวที่ได้รับการยกย่องและเชิดชูเกียรติจากชาวยิว นั่นคือ ‘ออสการ์ ซินด์เลอร์’ นักธุรกิจชาวเยอรมันที่เปิดโรงผลิตภาชนะเคลือบ โดยจ้างชาวยิวเป็นแรงงาน

หากสายลมแม้เปลี่ยนทิศว่าง่ายแล้ว แต่จิตใจของคนเปลี่ยนง่ายกว่าสายลมเสียอีก เช่นกันกับออสการ์ ซินด์เลอร์ ที่ได้เปลี่ยนความคิดจากดำเป็นขาว เพราะครั้งหนึ่งเขาคิดแต่กอบโกยผลประโยชน์ให้ตัวเอง แต่ท้ายที่สุดเขาก็ได้เห็นถึงความโหดร้ายอำมหิตที่ทหารนาซีฆ่าชาวยิวได้เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ราวกับการฆ่าคนได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของเพชฌฆาตเหล่านี้ไปแล้ว เขาจึงเปลี่ยนใจมาช่วยชีวิตชาวยิวนับพันให้รอดพ้นจากเงื้อมมือมัจจุราชอย่างทหารเยอรมัน

Schindler’s list เป็นผลงานการกำกับของ Steven Spielberg ซึ่งดัดแปลงมาจากหนังสือ Schindler’s Ark ภาพยนตร์เรื่องนี้เดินสายกวาดรางวัลออสการ์มา 7 สาขาด้วยกัน หนังเรื่องนี้สะท้อนให้เห็นถึงความโหดร้ายของเยอรมันที่มีต่อชาวยิว ภาพในการเล่าเรื่องเป็นขาวดำเกือบทั้งหมด เสมือนโลกของสงครามมีแต่ความมืดมิด โศกเศร้า ไร้ซึ่งสีสันความสดใส ทั้งยังแสดงให้เห็นว่าแม้ในสถานการณ์ที่ดำสนิทไร้ธาตุอากาศทั้งยังคละคลุ้งคาวเลือด ชาวยิวก็ยังมีความโชคดีอยู่บ้างที่มีแสงสว่างคอยนำทางช่วยเหลือชีวิต จากบุรุษนามออสการ์ ซินด์เลอร์

Jakob the Liar จอมโกหกโลกไม่ลืม

แม้เรื่องโกหกจะเป็นสิ่งที่ใครหลายคนไม่ปรารถนาที่จะรับฟังนัก แต่การโกหกท่ามกลางภาวะสงครามเพื่อให้ทุกคนมีความหวังในการรอดชีวิตนั้นกลับเป็นเหมือนกำลังใจคอยปลอบประโลมซึ่งกันและกัน

เมื่อสงครามที่มีปลายทางคือ ‘ความตาย’ อย่างเดียวเท่านั้น ชาวยิวจึงมีชีวิตอยู่แบบไร้ซึ่งความหวัง เช่นนี้พวกเขาจึงขอกำหนดชีวิตตัวเองครั้งสุดท้ายด้วยการชิงฆ่าตัวตายก่อน แต่แล้ว Jakob อดีตพ่อค้าขายแพนเค้กได้เข้ามาเปลี่ยนชีวิตของชาวยิว เพราะบังเอิญไปได้ยินข่าวจากวิทยุว่า กองทัพของสหภาพโซเวียตชนะเยอรมัน เขาจึงนำข่าวนี้ไปบอกเพื่อนทั้งสองที่ไร้ซึ่งความหวังในชีวิต แน่นอนการบอกเล่าแบบปากต่อปากนั้นแพร่กระจายออกไปอย่างรวดเร็วกว่าสิ่งใด ความหวังและกำลังใจเริ่มกลับเข้ามาสู่ชาวยิวอีกครั้ง คำโกหกของเขาจึงเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวยิวเรื่อยมาจนจบสงคราม

ชาวยิวจำนวนไม่น้อยรอดชีวิตหลังสงครามจบลง เพราะคำโกหกอย่างมีหวังของ Jakob ความหวังจึงเปรียบเสมือนน้ำทิพย์ที่มาหล่อเลี้ยงหัวใจ พอให้หัวใจได้มีกำลังแรงใจเต้นต่อไป แม้ร่างกายจะบอบซ้ำเจียนตายก็ตาม

Grave of the Fireflies สุสานหิ่งห้อย


อนิเมชั่นที่เรียกน้ำตาผู้ชมได้ทุกครั้งที่ดู เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้เปิดฉากที่ญี่ปุ่น ประชาชนทุกครัวเรือนได้รับผลกระทบจากสงครามครั้งนี้ ไม่เว้นสองพี่น้องเซตะและเซซึโกะเมื่อแม่เสียชีวิตลงในสงคราม ทั้งสองต้องระหกระเหินเดินทางตามเส้นทางของตนเองเหมือนดังหิ่งห้อยที่มีแสงสว่างนำทางอยู่ริบรี่โดยไม่รู้ว่าแสงนั้นจะหมดลงเมื่อใด พี่ชายต้องพาน้องออกไปพึ่งพาอาศัยป้า ข้าวของที่มีอยู่ก็ทยอยนำออกมาขายเพื่อยังชีพ จากสงครามภายนอกที่เลวร้ายมากพออยู่แล้ว สงครามจากเครือญาติยิ่งน่ากลัวหนักกว่า เมื่อป้าเริ่มแสดงปฏิกิริยาให้ทั้งสองเริ่มหนักใจที่จะอยู่ เมื่อความหวังที่จะพึ่งพาอาศัยจบลง การเดินทางจึงเริ่มขึ้นอีกครั้ง

เพราะหิ่งห้อยมีเพียงแสงสว่างและความหวังอันน้อยนิด เส้นทางที่เดินจึงมีไม่มากนัก หนทางเดียวที่ทั้งสองไม่ต้องการนั่นคือ ‘ความตาย’ กำลังรอต้อนรับพวกเขาอยู่ เพราะหลังจากนั้นไม่นานเซซึโกะก็เป็นโรคขาดสารอาหารจนเซตะไม่อาจยื้อชีวิตต่อไปไว้ได้ จากที่ทั้งสองเคยเป็นโลกทั้งใบของกันและกันที่เหลืออยู่ เซตะกลับต้องอยู่อย่างเดียวดายและไร้ซึ่งความหวังบนโลกใบนี้ เพราะแสงหิ่งห้อยที่เขามีก็ดูท่ากำลังจะหมดลงไปตามน้อง

Downfall ปิดตำนานบุรุษล้างโลก



ภาพยนตร์ที่เผยแง่มุมหนึ่งของฮิตเลอร์ผู้สังหารฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อันก้องโลกซึ่งไม่เคยมีใครเห็นมาก่อน กำกับภาพยนตร์โดย Oliver Hirschbiegel หนังที่เล่าเรื่องผ่านมุมมองของคนเยอรมัน โดยมีคำบอกเล่าจากเลขาคนสนิทอย่าง ‘เทราด์ ยุงเกอร์’

เรื่องราวของหนังเกิดขึ้นในปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 เยอรมนีกำลังพ่ายแพ้ต่อสงครามครั้งนี้ แม้หลายคนอยากให้ฮิตเลอร์จอมเผด็จคนนี้ออกไปจากเบอร์ลินเพื่อความปลอดภัย แต่ด้วยความเชื่อมั่นในอุดมการณ์บวกความเด็ดขาดในการตัดสินใจ ทำให้เขาไม่ฟังความคิดเห็นของใคร

ภาพยนตร์เรื่องนี้นำเสนอชีวิตอีกมุมหนึ่งของเขาที่มีความน่าเห็นใจ จึงทำให้ผู้ชมหลายคนมองผู้นำเผด็จการนาม ‘อดอล์ฟ ฮิตเลอร์’ คนนี้เปลี่ยนไป วาระสุดท้ายของผู้นำล้างโลกคนนี้ได้ฝากไว้ที่เยอรมนี เมืองที่ครองอำนาจโดยเขาเอง ความโหดร้ายและเหี้ยมโหดของฮิตเลอร์ได้ถูกนำเสนอผ่านภาพยนตร์เรื่องนี้ เผยให้เห็นถึงความเป็น ‘คน’ อีกหลายด้านที่ไม่ต่างจากคนทั่วไป แต่เราไม่อาจจะจินตนาการต่อผู้นำคนนี้ได้ ใครจะคิดว่าภายนอกอันไร้ซึ่งมนุษยธรรมและเมตตาจิต แต่ภายในจิตใจเขาก็มีสภาวะที่หวาดระแวง หวาดหวั่น เจ็บป่วยโรยราด้วยโรคพาร์กินสันได้

First They Killed My Father (Netflix 2017)

ผลงานการกำกับของ Angelina Jolie เป็นภาพยนตร์ที่ถ่ายทอดเรื่องราวของ ‘หลวง อัง’ เด็กอายุเพียง 5 ขวบ ที่ต้องพบกับความโหดร้ายของสงครามที่ได้กระทำกับประเทศกัมพูชาซึ่งเป็นบ้านเกิดของเธอ ประชาชนราว 3 ล้านคนไม่มีสิทธิ์เลือกในการมีชีวิตอยู่ต่อ การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จึงเป็นตัวเลือกเดียวที่พล พต (นักปฏิวัติผู้นำเขมรแดง) ยัดเหยียดให้ แน่นอนว่ากลุ่มที่มีความคิดเป็นปรปักษ์ต่ออำนาจของพล พตนี้จะต้องพบกับจุดจบบนโลกแห่งความตาย ไม่เว้นแม้แต่ลูกเด็กเล็กแดง นักศึกษา แพทย์ วิศวกร หรือแม้กระทั่งผู้ใดที่ใส่แว่นสายตาก็จะถูกมองว่ามีความรู้ มีความคิดที่ฉลาดอาจคิดกบฏได้ จึงต้องถูกฆ่าอย่างไร้เหตุผลและไร้ซึ่งมนุษยธรรม

จะว่าโชคดีก็เอ่ยได้ไม่เต็มปาก เพราะถึงแม้หลวง อัง จะมีชีวิตรอดออกมาจากสมรภูมินองเลือดนี้ได้ แต่อีก 4 ชีวิตในครอบครัว (พ่อแม่ พี่สาว 2 คน) จะต้องตายจากไปอย่างทุกข์ทรมาน บาดแผลและร่องรอยทางใจอันยากที่จะพรรณนานี้ คงไม่มีวันที่จะลบเลือนหรือจางหายไปตามกาลเวลาอย่างบาดแผลทางกายได้อย่างแน่นอน

เรียบเรียงโดย แพรพรรณ โพธิ์งาม
ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ต

No Comments Yet

Comments are closed